This archive report was first published on 23 July 2019.
Mwanga wa Kiswahili: Matumizi ya Neno 'Kwa' ¶
Matumizi ya neno 'kwa' katika lugha ya Kiswahili ina maana tofauti kulingana na muktadha. Kwa mfano, katika mawasiliano au mazungumzo, utasikia mtu akitumia neno 'kwa' kuonyesha mahali kimakosa.
Kwa mfano, 'Kwa barabara kuna matope' ina maana kwamba barabara ni mtu ambaye kwake kuna matope. Hata hivyo, makosa ambayo hufanywa na wazungumzaji na watumiaji ni kama 'Nilienda kwa duka kununua maziwa', ambayo ina maana kwamba ulienda kwa mtu anayeitwa duka ili ununue maziwa.
Neno 'kwa' pia hutumiwa kuonyesha bei au gharama ya kitu. Kwa mfano, 'Mfanyabiashara yule anauza nyanya tatu kwa shilingi kumi' ina maana kwamba mfanyabiashara yule anauza nyanya tatu kwa bei ya shilingi kumi. Hata hivyo, makosa ambayo hufanywa ni kama 'Tulinunua Viatu hivi kwa shilingi mia tano', ambayo ina maana kwamba ulinunua viatu hivi kwa bei ya shilingi mia tano.
Neno 'kwa' pia hutumiwa kuonyesha au kuleta dhana ya ujumla. Kwa mfano, 'Wakubwa kwa wadogo walikuja katika sherehe hiyo' ina maana kwamba wakubwa na wadogo walikuja katika sherehe hiyo. Hata hivyo, makosa ambayo hufanywa ni kama 'Wakubwa na wadogo walikuja au walifika mahali fulani', ambayo ina maana kwamba wakubwa na wadogo walikuja au walifika mahali fulani.
Kwa hivyo, ni muhimu kuelewa matumizi ya neno 'kwa' katika lugha ya Kiswahili ili kuepuka makosa na kuelewa maana ya neno hilo kulingana na muktadha.
Kumbuka: Makala yameandikwa na Sakwa Titus; mwalimu, mwandishi na mchanganuzi wa Kiswahili.
Source: Tuko
