This archive report was first published on 16 July 2019.
Leo katika makala yetu ya kili wiki ya mwanga wa Kiswahili, tunaangazia matumizi ya neno 'kwa' katika lugha yetu ya asili. Neno hili hutumiwa kwa njia mbalimbali, kama vile kuonyesha kitu au kifaa kilichotumika katika kufanya au kutenda jambo au shughuli fulani.
Wacha tuchunguze kwa mfano hii: 'Niliandika kwa kalamu.' Katika kesi hii, neno 'kwa' hutumiwa kuonyesha kalamu iliyotumika katika kufanya kazi.
Walakini, mara si moja sisi hutumia neno hili kwa vibaya. Ni makosa kusema au kuandika hivi: 'Niliandika na kalamu.' Katika kesi hii, neno 'na' linapaswa kutumiwa badala ya 'kwa.'
Matumizi mengine ya neno 'kwa' ni kuonyesha jinsi, njia au namna kitendo kilifanyika au tendeka. Kwa mfano, 'Mtoto alilia kwa uchungu sana.' Katika kesi hii, neno 'kwa' hutumiwa kuonyesha uchungu uliotokana na kifo cha mtoto.
Wacha tuchunguze kwa makosa ambayo sisi hufanya. Ni kusema au kuandika hivi: 'Mtoto alilia na uchungu.' Katika kesi hii, neno 'na' linapaswa kutumiwa badala ya 'kwa.'
Matumizi sahihi ya neno 'kwa' ni muhimu katika lugha ya Kiswahili. Kila neno katika mazungumzo na maandishi huathiri ujumbe. Kwa hivyo, ni muhimu wakati wa kuzungumza au kuandika kuzingatia lengo.